Dzień wolny dla pracownika za święto przypadające w sobotę

Obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie dodatkowego dnia wolnego

Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy jasno wskazuje, w które dni Polacy pracować nie muszą. Są to: 1 stycznia (Nowy Rok), 6 stycznia (Święto Trzech Króli), pierwszy dzień Wielkanocy, drugi dzień Wielkanocy, 1 maja (Święto Pracy), 3 maja (Święto Narodowe Trzeciego Maja), pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny i Święto Wojska Polskiego), 1 listopada (Wszystkich Świętych), 11 listopada (Narodowe Święto Niepodległości) oraz 25 i 26 grudnia (Boże Narodzenie).

To łącznie trzynaście dni ustawowo wolnych od pracy. Jeżeli wypadają one w trakcie przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, trwającego od poniedziałku do piątku, korzystać możemy z czasu wolnego. Jak jednak wygląda sytuacja, gdy taki dzień wypada w sobotę?

Obowiązkowy, dodatkowy dzień wolny

Przykładem z 2018 roku jest Święto Trzech Króli, które przypadło w pierwszą sobotę stycznia. W odniesieniu do takich przypadków, Kodeks Pracy w art. 130. stanowi: „Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin”. Obniżeniu ulega również wymiar czasu pracy zatrudnionego przebywającego w tym dniu na zwolnieniu chorobowym. W praktyce oznacza to, że pracownicy wykonujący swoje obowiązki od poniedziałku do piątku, po 8 godzin dziennie, mogą wykorzystać dodatkowy dzień wolny za święto w sobotę, a pracodawcy są zobowiązani do udzielenia go w obowiązującym zatrudnionego okresie rozliczeniowym.

Co ze Świętem Trzech Króli?

Nie zawsze tak jednak było. Takie regulacje obowiązywały do końca 2010 roku: wymiar czasu pracy obniżany był w związku z każdym świętem, które przypadało w inny dzień niż niedziela. Jeżeli święto wypadało w sobotę, pracodawca miał obowiązek wskazać dodatkowy dzień wolny pracownikom, którzy zgodnie ze swoim rozkładem czasu pracy w soboty nie realizują swych zadań.

Trzynasty dzień wolny od pracy – w Święto Trzech Króli – obowiązywać zaczął w 2011 roku. Wtedy też usunięto obowiązek pracodawcy do udzielenia pracownikom dodatkowego, wolnego dnia, ze względu na przypadające w sobotę święto. Kodeks Pracy stwierdzał wówczas, że w przypadku święta przypadającego w innym dniu niż niedziela, wymiar czasu pracy nie ulega obniżeniu.

W końcu 2012 roku Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednak, że przepis taki nie jest zgodny z art. 32. ust. 1 Konstytucji RP, naruszając podstawową zasadę równości poprzez nieuzasadnione różnicowanie liczby dni wolnych od pracy przysługujących pracownikom. Liczba ta stała się bowiem zależna od ustaleń pracodawcy, związanych z rozkładem czasu pracy. Na mocy orzeczenia Trybunału powrócono do pierwotnych regulacji: obniżania wymiaru czasu pracy o osiem godzin w przypadku każdego święta, które nie wypada w niedzielę.

Wolne dla każdego?

Nie każdy z pracowników skorzysta jednak z dodatkowego dnia od pracy wolnego. Przepis ten nie obowiązuje osób, które pracują – zgodnie ze swoją umową – przez mniej niż pięć dni w ciągu tygodnia. Inna sytuacja dotyczy osób, które standardowo w soboty pracują, ale ich rozkładowy dzień wolny przypada pomiędzy poniedziałkiem a piątkiem. Nie odbiorą oni dnia wolnego za święto w sobotę, ale już np. za święto w ich zwyczajowo wolną środę – jak najbardziej.

Dodatkowe dni wolne od pracy to dla wielu zatrudnionych także dobra okazja do przedłużania weekendów. Warto w związku z tym wiedzieć, ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi.